Χαρτογράφηση εξαγωγικής δραστηριότητας 2020–2024: τα ευρήματα της μελέτης ΣΕΒΕ

Ο ΣΕΒΕ – Σύνδεσμος Εξαγωγέων παρουσίασε για μία ακόμη χρονιά τη μελέτη «Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά περιφέρεια», που καλύπτει την περίοδο 2020-2024. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, σε συνεργασία με την Αντιπεριφέρεια Εξωστρέφειας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, και ανέδειξε τα κρίσιμα δεδομένα και τις τάσεις που χαρακτηρίζουν την εξαγωγική επίδοση της χώρας ανά περιφέρεια.

Εξωστρέφεια και ανάπτυξη

Την εκδήλωση άνοιξε ο Αντιπεριφερειάρχης Εξωστρέφειας ΠΚΜ, κ. Μπράνισλαβ (Μπάνε) Πρέλεβιτς, τονίζοντας ότι η πρωτοβουλία αυτή προσφέρει ένα ουσιαστικό εργαλείο για τον σχεδιασμό πολιτικών ανάπτυξης:
«Η χαρτογράφηση των εξαγωγών δεν αποτελεί μόνο στατιστική καταγραφή, αλλά πολύτιμο οδηγό λήψης αποφάσεων. Ως Περιφέρεια στηρίζουμε τις επιχειρήσεις μας, ενισχύουμε τη δικτύωση και στοχεύουμε στο άνοιγμα νέων αγορών, με στόχο μια βιώσιμη και ανταγωνιστική ανάπτυξη.»

Ο Πρόεδρος του ΣΕΒΕ, κ. Συμεών Διαμαντίδης, επεσήμανε ότι η έρευνα αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τις περιφερειακές ανισότητες:
«Οι τρεις περιφέρειες –Αττικής, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου– συγκεντρώνουν το 82% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε περιοχής και να εντοπίσουμε τα πεδία που απαιτούν βελτίωση, ώστε να ενισχυθεί η εξαγωγική τους δυναμική.»

Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος του ΣΕΒΕ, κ. Παναγιώτης Χασάπης, παρουσίασε αναλυτικά τα στοιχεία ανά περιφέρεια, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην Κεντρική Μακεδονία, αλλά και στις ευκαιρίες που αναδύονται σε μικρότερες εξαγωγικές περιφέρειες.

Η πορεία των εξαγωγών 2020-2024

Μετά τη σημαντική πτώση του 2020 λόγω της πανδημίας (29,3 δισ. ευρώ), οι ελληνικές εξαγωγές ανέκαμψαν δυναμικά το 2021 φτάνοντας τα 39,7 δισ. ευρώ (+29,5%), ενώ το 2022 κατέγραψαν ιστορικό ρεκόρ 55,0 δισ. ευρώ. Το 2023 σημειώθηκε πτώση 8,3% (50,4 δισ. ευρώ), με περαιτέρω μείωση το 2024 στα 49,3 δισ. ευρώ (-2,2%). Η πτώση αποδίδεται κυρίως στη μείωση των διεθνών τιμών πετρελαιοειδών και commodities, παρά σε μείωση του όγκου εξαγωγών.

Το εμπορικό έλλειμμα διευρύνθηκε το 2024, καθώς οι εισαγωγές αυξήθηκαν στα 82,9 δισ. ευρώ (+2,5%), με το έλλειμμα να φτάνει τα 33,5 δισ. ευρώ.

Οι πρωταγωνίστριες περιφέρειες

Η Αττική παραμένει η «ατμομηχανή» των ελληνικών εξαγωγών με 27,1 δισ. ευρώ το 2024 (55,0% μερίδιο), αν και μειωμένες κατά 3,2% σε σχέση με το 2023.
Η Κεντρική Μακεδονία κατέγραψε μικρή αύξηση (+2,1%) φτάνοντας τα 8,1 δισ. ευρώ και μερίδιο 16,4%.
Η Πελοπόννησος σημείωσε μείωση 3,5% (5,2 δισ. ευρώ), ωστόσο χωρίς τα πετρελαιοειδή οι εξαγωγές της αυξήθηκαν κατά 15,6%.

Σημαντική άνοδος καταγράφηκε σε μικρότερες περιφέρειες: η Ανατολική Μακεδονία & Θράκη ενίσχυσε τις εξαγωγές της κατά 12,9% (1,19 δισ. ευρώ), ενώ το Νότιο Αιγαίο κατέγραψε εντυπωσιακή αύξηση 26,8% (390,1 εκατ. ευρώ). Αντίθετα, το Βόρειο Αιγαίο σημείωσε τη μεγαλύτερη πτώση (-28,7%, 79,5 εκατ. ευρώ).

Κλαδική ανάλυση

Τα πετρελαιοειδή παραμένουν ο ισχυρότερος εξαγωγικός κλάδος με 14,9 δισ. ευρώ (30,2%). Στην Πελοπόννησο, μάλιστα, το 74% των εξαγωγών αφορά τον συγκεκριμένο κλάδο.
Τα τρόφιμα αποτελούν τον δεύτερο πιο δυναμικό τομέα με μερίδιο 18,8%, κυριαρχώντας στην Κεντρική Μακεδονία (35,4%) και στη Θεσσαλία (63,6%).
Ο κλάδος των χημικών και πλαστικών ακολουθεί με 13,4%, με σημαντικές επιδόσεις από Κρήτη (20,8%) και Ανατολική Μακεδονία & Θράκη (14,5%).

Κύριοι προορισμοί

Η Ιταλία παραμένει ο κορυφαίος εμπορικός εταίρος της Ελλάδας με μερίδιο 10,6%, ακολουθούμενη από τη Γερμανία (7,0%) και την Κύπρο (6,3%). Οι τρεις αυτές αγορές καλύπτουν σχεδόν το ένα τέταρτο των ελληνικών εξαγωγών.

Η μελέτη του ΣΕΒΕ καταγράφει την εικόνα μιας χώρας που ενίσχυσε την εξαγωγική της επίδοση μετά την κρίση του 2020, αλλά συνεχίζει να αντιμετωπίζει προκλήσεις. Οι περιφερειακές ανισότητες παραμένουν έντονες, με λίγες περιφέρειες να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της εξαγωγικής δραστηριότητας. Παράλληλα, η υψηλή εξάρτηση από τα πετρελαιοειδή καθιστά ευάλωτες τις συνολικές επιδόσεις στις διεθνείς διακυμάνσεις τιμών.

Ωστόσο, οι θετικές εξελίξεις σε επιμέρους περιφέρειες –όπως η αύξηση στις εξαγωγές τροφίμων και η διεύρυνση της παρουσίας σε νέες αγορές– δείχνουν ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης. Ο ΣΕΒΕ, μέσα από τη συστηματική χαρτογράφηση, προσφέρει ένα στρατηγικό εργαλείο για την ενίσχυση της εξωστρέφειας σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, προκειμένου η Ελλάδα να πετύχει μια πιο ισόρροπη και βιώσιμη εξαγωγική ανάπτυξη.

Για περισσότερες πληροφορίες παρακαλούμε ανοίξτε την παρουσίαση.