Η πρόσφατη απόφαση του Λευκού Οίκου (14.11.2025) να καταργήσει τον ανταποδοτικό δασμό σε πλήθος προϊόντων – με ισχύ από 13.11 και επιστροφή τυχόν δασμών για φορτία που είχαν ήδη εκτελωνιστεί – δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον για τις ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ. Πρόκειται για μια κίνηση που εντάσσεται στη στρατηγική μείωσης του κόστους ζωής και αποκλιμάκωσης των επιβαρύνσεων στις αμερικανικές εισαγωγές, με άμεσες προεκτάσεις και για την Ελλάδα.
Στον κατάλογο των προϊόντων που απαλλάσσονται από τον δασμό περιλαμβάνονται ελληνικά εξαγώγιμα προϊόντα όπως ακτινίδια, κεράσια, καφές, αρτοσκευάσματα, άσφαλτος πετρελαίου, οξείδια υδραργύρου και φάρμακα. Αντιθέτως, βασικοί κλάδοι της ελληνικής εξαγωγικής δραστηριότητας – όπως οι ελιές, το ελαιόλαδο, τα ιχθυηρά, οι κομπόστες φρούτων και τα προϊόντα αλουμινίου/σιδήρου – δεν εντάσσονται προς το παρόν στη ρύθμιση.
Η εικόνα των ελληνικών εξαγωγών στις ΗΠΑ κατά την περίοδο εφαρμογής των δασμών παρουσίασε αξιοσημείωτη διαφοροποίηση ανά προϊόν, με αυξήσεις, πιέσεις αλλά και την εμφάνιση νέων κωδικών που δείχνουν ότι η αγορά παραμένει ανοιχτή σε διεύρυνση.
Νέοι κωδικοί και αναδυόμενες ευκαιρίες:
Οι σωλήνες από σίδηρο/χάλυβα (HS 7305) εκτοξεύθηκαν από μηδενική βάση το 2023 σε €21,8 εκατ. το 2024 και στα €49,2 εκατ. το διάστημα Απριλίου–Σεπτεμβρίου 2025. Οι ηλεκτρικοί αγωγοί (HS 85446010) ανέβηκαν στα €38,4 εκατ. το 2024, αν και παρουσίασαν σημαντική μείωση (-88,1%) κατά την περίοδο των δασμών. Παράλληλα, κατηγορίες όπως τα ρυμουλκούμενα και το ντίζελ πετρελαίου εμφανίζονται για πρώτη φορά με ουσιαστικές εξαγωγές.
Κλάδοι που πιέστηκαν:
Παραδοσιακά ισχυρά προϊόντα εμφάνισαν κάμψη: η φέτα, από €61,9 εκατ. το 2024, υποχώρησε στα €30,4 εκατ. το διάστημα Απρ.–Σεπτ. 2025. Αντίστοιχη εικόνα στα καλλυντικά μαλλιών και στα ακτινίδια, με διψήφιες μειώσεις, ενώ τα παρασκευάσματα τροφίμων, τα μέρη αεροσκαφών και το τσιμέντο συνέχισαν την καθοδική πορεία τους.
Κλάδοι που ενισχύθηκαν παρά τους δασμούς:
Ανθεκτικότητα έδειξαν τα προϊόντα αλουμινίου (HS 7606 & 7607), που έφτασαν τα €77,4 εκατ. (+29,8%). Ανοδική πορεία καταγράφουν επίσης τα ροδάκινα κομπόστα, τα φαρμακευτικά σκευάσματα με αλκαλοειδή (+71,2%), οι στροβιλοκινητήρες (+97,4%) και το καύσιμο αεροσκαφών (+8,9%).
Η συνολική εικόνα αναδεικνύει μια αγορά που δεν επηρεάστηκε ομοιόμορφα: άλλοι κλάδοι ενισχύθηκαν, άλλοι πιέστηκαν και νέοι κωδικοί απέκτησαν πρόσβαση. Ταυτόχρονα, η άρση των δασμών σε επιλεγμένα προϊόντα δημιουργεί περιθώρια ανάκαμψης και ευκαιρίες στοχευμένης στρατηγικής.
Ο ΣΕΒΕ παραμένει σε διαρκή συνεργασία με την Πολιτεία, την Αμερικανική Πρεσβεία και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, επιδιώκοντας καλύτερους όρους πρόσβασης για τα ελληνικά προϊόντα στη σημαντική αγορά των ΗΠΑ. Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος του ΣΕΒΕ, Συμεών Διαμαντίδης, η εξέλιξη αυτή είναι θετική αλλά δεν επιτρέπει εφησυχασμό: «Συνεχίζουμε ώστε η ελληνική εξωστρέφεια να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες και να διατηρήσει ισχυρή παρουσία στις διεθνείς αγορές.»
Γράφημα 1: Ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ, ανά προϊόν, (2023-2024 / σε εκατ. €)
Πηγή: Eurostat, Επεξεργασία: ΙΕΕΣ-ΣΕΒΕ
Γράφημα 2: Ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ, ανά προϊόν, (Απρ- Σεπτ 2024-2025 / σε εκατ. €)
Πηγή: Eurostat, Επεξεργασία: ΙΕΕΣ-ΣΕΒΕ
