Η παγκόσμια αγορά βιβλίου βρίσκεται σε τροχιά αδιάκοπης ανάπτυξης. Τα διεθνή έσοδα αναμένεται να φτάσουν τα 132 δισ. δολάρια το 2024, ενώ η βιομηχανία προβλέπεται να αυξάνεται με ρυθμό 4–5% ετησίως έως το 2029. Ταυτόχρονα, το ενδιαφέρον για ξενόγλωσσους τίτλους, ψηφιακά formats και πολυμεσικές εκδόσεις (podcasts, audiobooks, 3D books) δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερο.

Κι όμως — μέσα σε αυτή την έκρηξη ζήτησης — το Βιετνάμ εξακολουθεί να εμφανίζει χαμηλές επιδόσεις στις εξαγωγές βιβλίων, παρότι εισάγει μεγάλο όγκο τίτλων και συμμετέχει ενεργά στο διεθνές οικοσύστημα του publishing. Τα ευρήματα που παρουσιάστηκαν στη συνοπτική τριετή αποτίμηση (2023–2025) δείχνουν μια χώρα που κινείται, αλλά δεν απογειώνεται.

Ένας κλάδος που προσπαθεί να αναπνεύσει μεταπανδημικά

Από τις 28 αδειοδοτημένες εταιρείες εισαγωγών, μόλις οι 19 παραμένουν ενεργές. Το καταναλωτικό κοινό, πιεσμένο από οικονομικές συνθήκες, εμφάνισε χαμηλή αγοραστική δύναμη την περίοδο 2023–2024. Παρ’ όλα αυτά, κυβερνητικά μέτρα ενίσχυσαν την αγορά και ο κλάδος αναμένει ανάκαμψη εισαγωγών–εξαγωγών κατά 30% το 2025.

Η εισαγωγή παραμένει ισχυρή:
181.728 τίτλοι – 14,7 εκατομμύρια αντίτυπα – 65 εκατ. δολάρια αξία.
Κύριες χώρες προέλευσης: ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιαπωνία, Αυστραλία, Γαλλία, Νότια Κορέα.

Η εξαγωγή, αντίθετα, περιορίζεται σε μικρές αγορές: Λάος, ΗΠΑ, Ιαπωνία και Αυστραλία.

Γιατί οι εξαγωγές παραμένουν χαμηλές;

Η απάντηση είναι πολυπαραγοντική:

1. Μικρή εγχώρια αγορά βιβλίου – περιορισμένη βάση αναγνωστών, με χαμηλή χρήση ξενόγλωσσων τίτλων.

2. Σκληρός ανταγωνισμός από e-commerce platforms – Amazon, Shopee, TikTok Shop και τοπικοί γίγαντες πιέζουν τις παραδοσιακές εκδόσεις.

3. Πειρατεία & παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων – τόσο σε φυσική όσο και σε ψηφιακή μορφή.

4. Ασταθές κόστος logistics – διακυμάνσεις συναλλαγματικών ισοτιμιών, υψηλά ναύλα, αλυσίδες εφοδιασμού υπό πίεση.

5. Αργές εγκρίσεις σε ηλεκτρονικές δημοσιεύσεις – διαδικασίες που επιβραδύνουν την έκδοση και διεθνή διάθεση.

Infobox – Παγκόσμια τάση vs Βιετνάμ

Κι όμως: Η ζήτηση για ξενόγλωσσα βιβλία αυξάνεται

Η εκπαίδευση και η έρευνα είναι οι δύο τομείς όπου η ζήτηση «τραβάει» εισαγωγές:
– αγγλόφωνα πανεπιστημιακά συγγράμματα,
– τεχνικά βιβλία,
– επιστημονικές εκδόσεις,
– υλικό επαγγελματικής κατάρτισης.

Τα formats πλέον καλύπτουν έντυπο, e-book, audiobook, podcast και 3D editions, με το έντυπο να κρατά ακόμη το μεγαλύτερο μερίδιο.

Προτάσεις πολιτικής: Πώς μπορεί να αναπτυχθεί ο κλάδος;

Στη διάσκεψη προτάθηκαν σημαντικές μεταρρυθμίσεις:

Fahasa (μεγαλύτερη αλυσίδα διανομής):

• απλοποίηση διαδικασιών έγκρισης για e-publications,

• ενίσχυση μηχανισμών κατά της πειρατείας,

• προώθηση βιετναμέζικων βιβλίων σε διεθνείς εκθέσεις,

• ψηφιακή μεταφορά των διαδικασιών εισαγωγής.

Alpha Books:

• αναγνώριση των βιβλίων ως «εκπαιδευτική υποδομή»,

• φορολογικά κίνητρα και σταθερές διαδικασίες ελέγχου περιεχομένου,

• ενίσχυση ψηφιακής προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων.

Η στρατηγική του κράτους μέχρι το 2030–2045

Ο Διευθυντής του Τμήματος Εκδόσεων, Nguyen Nguyen, ανακοίνωσε προτεραιότητες:

• Μεταρρύθμιση νομικού πλαισίου publishing

• Αναβάθμιση copyright enforcement

• Προώθηση διεθνών book fairs στο Βιετνάμ

• Επενδύσεις σε τεχνολογία και εκπαίδευση προσωπικού

• Συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ εκδοτών, εισαγωγέων και διανομέων

Συμπέρασμα: Ευκαιρίες υπάρχουν — αλλά και μεγάλος ανταγωνισμός

Το Βιετνάμ βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Μπορεί να αξιοποιήσει την παγκόσμια άνοδο του publishing και να μετατραπεί σε περιφερειακό παίκτη, μόνο αν:

• εκσυγχρονίσει τις διαδικασίες,

• ενισχύσει την προστασία δικαιωμάτων,

• επενδύσει σε ψηφιακές υποδομές,

• καλλιεργήσει διεθνείς συνεργασίες.

Σε έναν κλάδο που αλλάζει ραγδαία, η ποιότητα, η ταχύτητα και η τεχνολογική προσαρμογή θα καθορίσουν ποιοι θα πρωταγωνιστήσουν — και ποιοι θα μείνουν θεατές.