Η εκδήλωση του Pharma Innovation Forum Greece (PIF), που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου, ανέδειξε με απόλυτη σαφήνεια μια πραγματικότητα που αφορά ολόκληρο το σύστημα υγείας: η φαρμακευτική καινοτομία εξελίσσεται με ρυθμούς που η Ελλάδα δεν έχει ακόμη καταφέρει να ακολουθήσει. Το ερώτημα που τέθηκε ξεκάθαρα είναι αν η χώρα μπορεί –και θέλει– να συμβαδίσει με αυτήν τη νέα εποχή.
Η Πρόεδρος του PIF, Λαμπρίνα Μπαρμπετάκη, σημείωσε χαρακτηριστικά:
«Η καινοτομία δεν είναι υπόσχεση για το μέλλον. Είναι ήδη εδώ, αλλάζει τη θεραπευτική πρακτική και μεταμορφώνει τη φροντίδα των ασθενών. Το ζητούμενο δεν είναι η γνώση, αλλά η δυνατότητα πρόσβασης στο κατάλληλο φάρμακο, την κατάλληλη στιγμή».
Το διακύβευμα της πρόσβασης – οι ασθενείς και η ιατρική κοινότητα προειδοποιούν
Στην πρώτη ενότητα, με θέμα «Τεκμηριωμένες εκβάσεις, πραγματικές ανάγκες», οι εκπρόσωποι της ιατρικής κοινότητας και των συλλόγων ασθενών παρουσίασαν στοιχεία που δείχνουν ότι η Ελλάδα υστερεί σημαντικά.
Οι καθηγητές Κωνσταντίνος Συρίγος και Χαράλαμπος Βλαχόπουλος επισήμαναν ότι η χώρα βρίσκεται πίσω τόσο στους χρόνους πρόσβασης σε νέες θεραπείες όσο και στην προσέλκυση κλινικών μελετών:
«Αυτό δεν είναι αριθμός σε ένα excel. Είναι επιλογές ζωής που δεν φτάνουν ποτέ στους ασθενείς».
Από την πλευρά των ασθενών, ο Δημήτρης Κοντοπίδης και η Φωτεινή Σκόνδρα περιέγραψαν μια σκληρή αλήθεια: μόνο λίγοι μπορούν σήμερα να επωφεληθούν από την πρόοδο της επιστήμης.
«Το clawback και τα οριζόντια μέτρα δεν είναι λογιστική άσκηση — είναι επιπτώσεις σε πραγματικές ζωές», τόνισαν.
Μύθοι, αλήθειες και το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος
Στη δεύτερη ενότητα, το ΔΣ του PIF κατέρριψε τους βασικότερους μύθους γύρω από τη φαρμακευτική αγορά στην Ελλάδα:
-
Αλήθεια #1: Μόλις 25% των θεραπειών που εγκρίθηκαν από τον EMA 2020–2023 είναι πλήρως διαθέσιμες στη χώρα.
-
Αλήθεια #2: Το clawback έχει φτάσει σε ευρωπαϊκά πρωτοφανή επίπεδα: 75,5% στα νοσοκομεία, 63% στον ΕΟΠΥΥ.
-
Αλήθεια #3: Η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη παραμένει στάσιμη και κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία για τις κλινικές μελέτες, που το 2024 έπεσαν στις 118, μια πτώση άνω του 40%. Την ίδια ώρα, η Ευρώπη επενδύει ετησίως πάνω από 47 δισ. ευρώ στην Έρευνα & Ανάπτυξη, ενώ η Ελλάδα προσελκύει μόλις 100 εκατ. – ποσό που θα μπορούσε να πενταπλασιαστεί με σωστό πλαίσιο.
Οι προτάσεις του PIF για μια βιώσιμη πορεία
Το PIF παρουσίασε τρεις στρατηγικούς άξονες:
-
Μεσοπρόθεσμος σχεδιασμός με δεσμευτική αποκλιμάκωση του clawback.
-
Άρση στρεβλώσεων και ενιαίος προϋπολογισμός φαρμάκου.
-
Επιτάχυνση διαδικασιών πρόσβασης και σταθερό πλαίσιο για κλινική έρευνα.
Κλείνοντας την εκδήλωση, η κα Μπαρμπετάκη υπογράμμισε:
«Η φαρμακευτική καινοτομία δεν μπορεί να περιμένει. Το στοίχημα δεν είναι τεχνικό – είναι ανθρώπινο. Η Ελλάδα έχει επιλογές· το ζήτημα είναι αν θα τις αξιοποιήσει».
