Τι σημαίνει πραγματικά «ποιοτικό μέλι» στις διεθνείς αγορές και πώς μπορεί το ελληνικό μέλι να ξεχωρίσει πέρα από την παραδοσιακή του εικόνα; Για τον Νίκο Μπάρτζη, Honey Expert και εκπρόσωπο της ΕΞΠΟΤΡΟΦ, η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στη γεύση, αλλά σε έναν πολυπαραγοντικό συνδυασμό που περιλαμβάνει τη μοναδική ελληνική βιοποικιλότητα, το ξηροθερμικό κλίμα, το πάθος του παραγωγού, τη σωστή πιστοποίηση και –κυρίως– τη στρατηγική αφήγηση.
Όπως επισημαίνει, το ελληνικό μέλι δεν χρειάζεται να «αποδείξει» την ποιότητά του: αυτή αναγνωρίζεται ήδη διεθνώς μέσα από διαγωνισμούς, γευσιγνωσίες και επαγγελματικές αξιολογήσεις. Η πρόκληση σήμερα μετατοπίζεται αλλού: στο πώς αυτή η ποιότητα μεταφράζεται σε εμπορική αξία, πώς εκπαιδεύονται οι αγοραστές να την αναγνωρίζουν και πώς το προϊόν ξεφεύγει από τη λογική του commodity, αποκτώντας premium ταυτότητα και εξαγωγική συνέπεια.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Νίκος Μπάρτζης αναλύει τον ρόλο της γευσιγνωσίας, τη σημασία του Honey Bar της ΕΞΠΟΤΡΟΦ, τα συχνότερα λάθη των Ελλήνων παραγωγών, αλλά και το πώς η ισορροπία ανάμεσα σε ποιότητα, τιμή και αφήγηση μπορεί να καθορίσει την επιτυχία του ελληνικού μελιού στις διεθνείς αγορές.
Τι σημαίνει πραγματικά «ποιοτικό μέλι» για έναν διεθνή αγοραστή και πόσο κοντά ή
μακριά βρίσκεται η Ελλάδα από αυτή την αντίληψη;
Πολύ ωραία ερώτηση, όμως θα πρόσθετα το ‘ελληνικό ποιοτικό μέλι’. Η παλέτα
αρωμάτων και γεύσεων του ελληνικού μελιού πάντα ξεπερνούσε κατά πολύ τις
απαιτήσεις της παγκόσμιας αγοράς. Η βιοποικιλότητα της ελληνικής φύσης, το
ξηροθερμικό κλίμα καθώς και το πάθος του Έλληνα παραγωγού, δημιουργούν τον
τέλειο συνδυασμό συνθηκών για την παραγωγή μοναδικών μελιών. Αυτό
αποτυπώνεται και σε όλους τους διεθνής διαγωνισμούς γευσιγνωσίας και
αξιολόγησης τροφίμων όπου τα ελληνικά μέλια πραγματικά κυριαρχούν. Τα
τελευταία χρόνια το ελληνικό μέλι αποκτά μια αναβαθμισμένη εικόνα
στο packaging όπου παρατηρούμε ιδιαίτερες συσκευασίες με ξεχωριστές ετικέτες
και βάζα ξεπερνώντας την παραδοσιακή αλλά παρωχημένη εικόνα του μελιού. Ο
συνδυασμός των παραπάνω δημιουργεί συνθήκες βεβαιότητας στο διεθνή
αγοραστή ότι έχει πρόσβαση σε ένα πραγματικά ελληνικό ποιοτικό μέλι.
Το ελληνικό μέλι έχει έντονη ταυτότητα. Είναι πλεονέκτημα ή πρόκληση στις διεθνείς
αγορές;
Μόνο ως πλεονέκτημα μπορούμε να δούμε ένα τέτοιο χαρακτηριστικό.
Ξεχωρίζουμε.
Πόσο σημαντικό είναι για το μέλι να παρουσιάζεται μέσα από γευσιγνωσία, όπως
ακριβώς συμβαίνει με το κρασί ή το ελαιόλαδο;
Οι επισκέπτες στην διάρκεια της έκθεσης, μέσα από την γευσιγνωσία έχουν την
ευκαιρία να δοκιμάσουν και να αντιληφθούν τα χαρακτηριστικά του μελιού. Αυτή η
εμπειρία τους δίνει επίσης την δυνατότητα να αξιολογήσουν το κάθε μέλι για να
προβούν με σιγουριά στην επιλογή του παραγωγού που τους ταιριάζει.
Τι ρόλο μπορεί να παίξει το Honey Bar της ΕΞΠΟΤΡΟΦ στη σωστή «εκπαίδευση»
αγοραστών και επαγγελματιών;
Η διαδικασία αξιολόγησης ενός μελιού περνάει πάντα μέσα από 3 βασικά στάδια.
Την οπτική εμφάνιση (χρώμα, διαύγεια), το άρωμα του και τέλος την γεύση του.
Στο Honey bar θα μπορεί ο κάθε επισκέπτης να ενημερωθεί για το πως αξιολογούμε
τα 3 αυτά βασικά στάδια γευσιγνωσίας. Επίσης θα εκπαιδεύεται με πολύ
κατανοητό και απλό τρόπο για την διαδικασία παραγωγής του μελιού. Θα
υπάρχουν δείγματα από όλους τους παραγωγούς που συμμετέχουν στην έκθεση
καθώς και πληροφορίες που θα βρουν τον κάθε εκθέτη- παραγωγό.
Υπάρχουν συγκεκριμένες ποικιλίες ελληνικού μελιού που έχουν μεγαλύτερη
εξαγωγική δυναμική σήμερα;
Πράγματι υπάρχει μια ποικιλία και αυτή δεν είναι άλλη από το θυμαρίσιο μέλι. Κάτι
όμως που πρέπει εδώ να επισημάνουμε είναι ότι αυτό δυσκολεύει την διαδικασία
εξαγωγής, μιας και δεν υπάρχει η απαιτούμενη ποσότητα για να καλύψει την
ζήτηση. Η προσπάθεια που πρέπει να κάνουμε είναι να προβάλουμε σωστά και τις
υπόλοιπες ποικιλίες μελιού για να διευρύνουμε την εξαγωγική μας δυνατότητα.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο λάθος που κάνουν οι Έλληνες παραγωγοί μελιού όταν
προσπαθούν να μπουν σε διεθνείς αγορές;
Η εμπειρία μου μετά από 15 χρόνια εξαγωγών με οδηγεί στο συμπέρασμα ότι
χρειάζεται να δώσουμε έμφαση σε πιστοποιήσεις του μελιού μας, πρωτόκολλα
όπως bio, ISO, Halal κτλπ. Επίσης θα πρέπει να εξετάζουν πριν από οποιαδήποτε
συμφωνία όλο το νομικό πλαίσιο που διέπει την χώρα εξαγωγής. Θα πρέπει τέλος
να δείξουν μεγάλη συνέπεια στην όλη διαδικασία παραγωγής, τυποποίησης και
μεταφοράς των προϊόντων προς τον αγοραστή.
Πόσο καθοριστικός είναι ο τρόπος αφήγησης (origin, χλωρίδα, terroir) για την
εμπορική επιτυχία ενός μελιού στο εξωτερικό;
Σε μία εποχή όπου η κειμενογράφηση είναι από μόνη της ένα αυτόνομο επάγγελμα
αντιλαμβανόμαστε την σημασία της. Όλες οι λεπτομέρειες του τρόπου παραγωγής,
της περιοχής παραγωγής αλλά και η κουλτούρα ολόκληρης της ελληνικής
μελισσοκομίας θα πρέπει να προβάλλονται μέσα από την σωστή αφήγηση.
Οι ξένες αγορές αναζητούν πλέον premium μέλι ή κυριαρχεί ακόμη το κριτήριο της
τιμής;
ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ, είναι η λέξη κλειδί για να μπορέσουμε να διεισδύσουμε στις ξένες
αγορές. Εξετάζουμε τις αγοραστικές συνήθειες της εκάστοτε χώρας που έχουμε
στοχοποιήσει και ανάλογα χαράζουμε την στρατηγική μας για την τιμολόγηση. Ένα
παράδειγμα είναι η Σουηδία, σε μία χώρα που έχει κάνει εθνικό brand το ΙΚΕΑ εμείς
δεν μπορούμε να πάμε να πουλήσουμε πολύ ακριβές συσκευασίες γιατί η λογική
του καταναλωτή είναι διαφορετική.
Πώς μπορεί η κατηγορία του μελιού να «ξεφύγει» από τη λογική του commodity και
να αποκτήσει υψηλή προστιθέμενη αξία;
Το παράδειγμα της Νέας Ζηλανδίας με το μέλι Manuka είναι ένας οδηγός. Αν και το
μέλι είναι τρόφιμο και δεν είναι εύκολο να αποκτήσει ιατρικούς ισχυρισμούς,
μπορούμε σε συνεργασία με τα ελληνικά πανεπιστήμια να αναδείξουμε ποιοτικά
χαρακτηριστικά που βοηθούν ως μέρος της καλής διατροφής τον ανθρώπινο
οργανισμό. Οδηγός μας θα πρέπει να είναι το ελαιόλαδο.
Αν ένας επαγγελματίας επισκεφθεί το Honey Bar της ΕΞΠΟΤΡΟΦ, τι θα θέλατε να
καταλάβει για το ελληνικό μέλι μέσα σε λίγα λεπτά;
Την πολυπλοκότητα και την ιδιαιτερότητα του ελληνικού μελιού μαζί με το πάθος
και την μελισσοκομική κουλτούρα των Ελλήνων παραγωγών
