Η Ευρωπαϊκή Ένωση, πιστή στη στρατηγική της για μια κλιματικά ουδέτερη και κυκλική οικονομία, θέτει πλέον σε πλήρη εφαρμογή το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος (Digital Product Passport – DPP). Δεν πρόκειται για μια απλή προσθήκη στην υπάρχουσα νομοθεσία, αλλά για μια δομική επανάσταση που ξεκινά από τους κλάδους της κλωστοϋφαντουργίας και των ηλεκτρονικών ειδών και αναμένεται να επεκταθεί σε κάθε προϊόν που κυκλοφορεί στην ενιαία αγορά. Για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, το DPP αποτελεί το νέο «διαβατήριο» εισόδου και παραμονής στον ευρωπαϊκό ανταγωνισμό.
Τι είναι το DPP και γιατί αλλάζει τα πάντα; Το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος είναι ένα ψηφιακό αρχείο που συνοδεύει κάθε φυσικό αντικείμενο καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του. Μέσω ενός μοναδικού αναγνωριστικού (όπως QR code, barcode ή RFID tag), οι αρχές, οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές έχουν πλέον άμεση πρόσβαση σε ένα τεράστιο όγκο δεδομένων. Αυτά περιλαμβάνουν την πλήρη ιχνηλασιμότητα των πρώτων υλών, το ακριβές περιβαλλοντικό αποτύπωμα (εκπομπές άνθρακα), τις συνθήκες παραγωγής, αλλά και λεπτομερείς οδηγίες για τη συντήρηση, την επισκευή και την τελική ανακύκλωση του προϊόντος. Η φιλοσοφία της Ε.Ε. είναι σαφής: τίποτα δεν μπορεί να πωλείται αν δεν μπορεί να αποδείξει την «πράσινη» και ηθική του προέλευση.
Η πρόκληση της ιχνηλασιμότητας για τους Έλληνες εξαγωγείς Για τις ελληνικές εταιρείες ένδυσης, υπόδησης και τεχνολογικών εξαρτημάτων, η εφαρμογή του DPP συνεπάγεται μια ριζική αναδιοργάνωση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η εποχή που ένας εξαγωγέας μπορούσε να αγνοεί τις πρακτικές των δικών του προμηθευτών έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Πλέον, η ευθύνη μετακυλίεται στον τελικό παραγωγό, ο οποίος πρέπει να εγγυηθεί και να ψηφιοποιήσει κάθε στάδιο: από το πού συλλέχθηκε το βαμβάκι ή το μέταλλο, μέχρι το ποια χημικά χρησιμοποιήθηκαν στη βαφή ή τη συναρμολόγηση. Η ανάγκη για διαφάνεια απαιτεί επενδύσεις σε συστήματα ERP νέας γενιάς και blockchain τεχνολογίες που θα διασφαλίζουν ότι τα δεδομένα του διαβατηρίου είναι αδιάβλητα.
Από το λειτουργικό κόστος στην ευκαιρία υπεροχής Αν και το αρχικό κόστος προσαρμογής είναι σημαντικό, το DPP προσφέρει στις ελληνικές επιχειρήσεις ένα μοναδικό πλεονέκτημα. Τα ελληνικά προϊόντα, τα οποία παραδοσιακά βασίζονται στην ποιότητα και τις ελεγχόμενες παραγωγές, έχουν πλέον τον τρόπο να «αποδείξουν» την αξία τους έναντι των φθηνών εισαγωγών από τρίτες χώρες που συχνά ακολουθούν αδιαφανείς πρακτικές. Το Ψηφιακό Διαβατήριο γίνεται το εργαλείο που θα «ξεκλειδώσει» premium αγορές, καθώς ο σύγχρονος Ευρωπαίος καταναλωτής είναι διατεθειμένος να πληρώσει παραπάνω για ένα προϊόν που συνοδεύεται από εγγυήσεις βιωσιμότητας. Για την Ελλάδα, το DPP δεν είναι εμπόδιο, αλλά η ευκαιρία να κεφαλαιοποιήσει την ποιότητα της παραγωγής της με ψηφιακούς όρους.
