ΗΠΑ: Αντίστροφη μέτρηση για τους δασμούς στα φάρμακα – Γιατί ανησυχούν οι Έλληνες εξαγωγείς

Η προθεσμία της 31ης Ιουλίου 2026 πλησιάζει και η απειλή επιβολής δασμών έως 100% στα εισαγόμενα φάρμακα από τις ΗΠΑ δημιουργεί νέα δεδομένα για τη διεθνή φαρμακοβιομηχανία. Για την Ελλάδα, όπου το φάρμακο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κλάδους, οι εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τον στρατηγικό σχεδιασμό των επιχειρήσεων και ανοίγουν έναν νέο κύκλο προκλήσεων για την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά.

Το τελεσίγραφο των ΗΠΑ

Η αντίστροφη μέτρηση έχει ξεκινήσει. Η κυβέρνηση Trump έχει θέσει ως ορόσημο την 31η Ιουλίου 2026 για την υποβολή σχεδίων μεταφοράς παραγωγής (onshoring) στις Ηνωμένες Πολιτείες από τις φαρμακευτικές εταιρείες που εξάγουν στην αμερικανική αγορά. Όσες επιχειρήσεις δεν παρουσιάσουν αξιόπιστο και εγκεκριμένο πλάνο κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπες με δασμούς που μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 100% στα εισαγόμενα φαρμακευτικά προϊόντα. Η εξέλιξη έχει κινητοποιήσει ολόκληρη τη διεθνή φαρμακοβιομηχανία, καθώς οι ΗΠΑ αποτελούν τη μεγαλύτερη αγορά φαρμάκου παγκοσμίως.

Γιατί το θέμα αφορά και την Ελλάδα

Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους πιο δυναμικούς εξαγωγικούς κλάδους της χώρας, με παρουσία σε περισσότερες από 100 αγορές και σημαντικές επενδύσεις στην παραγωγή, την καινοτομία και την έρευνα. Παρότι η έκθεση κάθε εταιρείας στις ΗΠΑ διαφέρει, η αλλαγή των εμπορικών κανόνων δημιουργεί εύλογη ανησυχία, καθώς επηρεάζει όχι μόνο τις άμεσες εξαγωγές αλλά και τις συνεργασίες με διεθνείς φαρμακευτικούς ομίλους και τις μελλοντικές επενδυτικές αποφάσεις.

Το φάρμακο στους πρωταγωνιστές των ελληνικών εξαγωγών

Το φάρμακο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της ελληνικής μεταποίησης και της εξωστρέφειας. Οι εξαγωγές φαρμακευτικών προϊόντων ανήλθαν το 2024 σε περίπου 2,94 δισ. δολάρια, ενώ ο κλάδος συνεχίζει να καταγράφει ισχυρή δυναμική, δημιουργώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας και σημαντική προστιθέμενη αξία για την ελληνική οικονομία. Η ενδεχόμενη επιβολή δασμών στις ΗΠΑ θα μπορούσε να μεταβάλει τους όρους ανταγωνισμού για πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Το δύσκολο στοίχημα του onshoring

Η μεταφορά παραγωγής στις ΗΠΑ δεν αποτελεί μια απλή επιχειρηματική απόφαση. Προϋποθέτει νέες επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, αδειοδοτήσεις, πιστοποιήσεις, εξειδικευμένο προσωπικό και αναδιοργάνωση της εφοδιαστικής αλυσίδας. Για πολλές εταιρείες, η δημιουργία παραγωγικής βάσης στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι μια πολυετής διαδικασία, γεγονός που εξηγεί γιατί οι εξελίξεις παρακολουθούνται με ιδιαίτερη προσοχή από ολόκληρο τον κλάδο.

Οι επόμενες κινήσεις της ελληνικής φαρμακοβιομηχανίας

Οι ελληνικές επιχειρήσεις καλούνται πλέον να αξιολογήσουν τον βαθμό έκθεσής τους στην αμερικανική αγορά, να επανεξετάσουν τις συνεργασίες τους και να προσαρμόσουν τον εξαγωγικό τους σχεδιασμό. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς οι αμερικανικές αποφάσεις ενδέχεται να επηρεάσουν συνολικά την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής φαρμακοβιομηχανίας.

Περισσότερο από μια εμπορική διαμάχη

Η υπόθεση των δασμών δεν αφορά μόνο το εμπόριο φαρμάκων. Αντανακλά μια ευρύτερη μετατόπιση της παγκόσμιας οικονομίας προς την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και την αναδιάταξη των εφοδιαστικών αλυσίδων. Για την ελληνική φαρμακοβιομηχανία, το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό, καθώς οι αποφάσεις που θα ληφθούν δεν θα επηρεάσουν μόνο την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά, αλλά και τη μελλοντική θέση της Ελλάδας σε έναν από τους πιο στρατηγικούς κλάδους της παγκόσμιας οικονομίας.

Ήξερες ότι…

• Οι ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη φαρμακευτική αγορά στον κόσμο, με τεράστια διαφορά από τη δεύτερη.
• Το φάρμακο είναι από τα λίγα προϊόντα όπου η τιμή δεν εξαρτάται μόνο από την παραγωγή, αλλά και από πατέντες, εγκρίσεις, ασφάλειες και reimbursement.
• Ένα φάρμακο μπορεί να παράγεται σε μία χώρα, να συσκευάζεται σε άλλη και να κυκλοφορεί με άδεια εταιρείας τρίτης χώρας.
• Τα γενόσημα έχουν συνήθως πολύ μικρότερα περιθώρια κέρδους, άρα ένας δασμός μπορεί να τα επηρεάσει δυσανάλογα.
• Οι ελλείψεις φαρμάκων συχνά δεν ξεκινούν από τη ζήτηση, αλλά από «στενά σημεία» στην παραγωγή πρώτων υλών.
• Η Ευρώπη προσπαθεί τα τελευταία χρόνια να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες χώρες σε δραστικές ουσίες και κρίσιμα φάρμακα.
• Η φαρμακοβιομηχανία είναι από τους λίγους ελληνικούς κλάδους που συνδυάζουν εξαγωγές, έρευνα, βιομηχανική παραγωγή και υψηλή εξειδίκευση.