28ο καθεστώς: Η ΕΕ ετοιμάζει την «ευρωπαϊκή εταιρεία» των 48 ωρών

Το EU Inc. φιλοδοξεί να δώσει στις επιχειρήσεις ένα κοινό εταιρικό πλαίσιο για 27 χώρες, με ψηφιακή ίδρυση έως 100 ευρώ – Τι αλλάζει για startups, ΜμΕ και επιχειρήσεις που θέλουν να αναπτυχθούν στην ενιαία αγορά

Μια εταιρεία. Ένα εταιρικό πλαίσιο. Πρόσβαση σε μια αγορά περισσότερων από 450 εκατομμύρια ανθρώπων.

Αυτή είναι, σε πολύ απλουστευμένη μορφή, η φιλοσοφία πίσω από το «28ο καθεστώς», μία από τις σημαντικότερες επιχειρηματικές μεταρρυθμίσεις που προωθεί αυτή την περίοδο η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις 18 Μαρτίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε επίσημα την πρότασή της για το EU Inc., μια νέα ευρωπαϊκή εταιρική μορφή που θα λειτουργεί παράλληλα με τα υφιστάμενα εθνικά εταιρικά καθεστώτα. Δεν πρόκειται, δηλαδή, να αντικαταστήσει την ελληνική ΙΚΕ, τη γερμανική GmbH ή τις αντίστοιχες εταιρικές μορφές των άλλων κρατών-μελών. Θα προσθέσει μία ακόμη επιλογή, κοινή για ολόκληρη την ΕΕ.

Και από εκεί προκύπτει η ονομασία «28ο καθεστώς»: δίπλα στα 27 εθνικά συστήματα, δημιουργείται ένα προαιρετικό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις.

Γιατί η Ευρώπη χρειάζεται ένα 28ο καθεστώς

Το πρόβλημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η Κομισιόν είναι γνωστό σε κάθε επιχείρηση που προσπάθησε να επεκταθεί πέρα από τα σύνορα της χώρας της.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ενιαία αγορά, αλλά οι εταιρείες εξακολουθούν να λειτουργούν μέσα σε ένα κατακερματισμένο εταιρικό περιβάλλον: 27 εθνικά νομικά συστήματα και περισσότερες από 60 διαφορετικές εταιρικές μορφές.

Μια επιχείρηση που θέλει να αναπτυχθεί σε περισσότερα κράτη βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με διαφορετικές διαδικασίες, κανόνες και διοικητικά κόστη.

Το οικονομικό κόστος αυτού του κατακερματισμού δεν είναι αμελητέο. Σύμφωνα με εκτίμηση του ΔΝΤ που επικαλείται το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα εμπόδια στο εμπόριο εντός της ενιαίας αγοράς αντιστοιχούν κατά μέσο όρο σε κόστος ισοδύναμο με δασμό περίπου 44% για τα αγαθά και 110% για τις υπηρεσίες.

Το 28ο καθεστώς επιχειρεί να μειώσει ακριβώς αυτή την πολυπλοκότητα.

EU Inc.: εταιρεία σε 48 ώρες και με έως 100 ευρώ

Η πιο εντυπωσιακή πλευρά της πρότασης βρίσκεται στη διαδικασία ίδρυσης.

Με βάση το σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μια EU Inc. θα μπορεί να ιδρύεται πλήρως ψηφιακά, μέσω ευρωπαϊκής πλατφόρμας ή των εθνικών μητρώων.

Εφόσον χρησιμοποιούνται τα τυποποιημένα ευρωπαϊκά έγγραφα, η διαδικασία προβλέπεται να ολοκληρώνεται εντός 48 ωρών, με κόστος που δεν θα ξεπερνά τα 100 ευρώ και χωρίς απαίτηση ελάχιστου μετοχικού κεφαλαίου.

Η εταιρεία θα υποβάλλει τα βασικά δεδομένα της μία φορά, σύμφωνα με την αρχή «once only», ενώ οι εταιρικές διαδικασίες θα μπορούν να πραγματοποιούνται ψηφιακά σε όλο τον κύκλο ζωής της επιχείρησης.

Δεν αφορά μόνο startups

Η συζήτηση για το 28ο καθεστώς ξεκίνησε σε μεγάλο βαθμό από το πρόβλημα των ευρωπαϊκών startups και scaleups που δυσκολεύονται να μεγαλώσουν εντός Ευρώπης.

Η πρόταση της Επιτροπής, ωστόσο, δεν περιορίζει το EU Inc. αποκλειστικά στις startups. Το πλαίσιο σχεδιάστηκε ιδιαίτερα με τις καινοτόμες επιχειρήσεις κατά νου, αλλά στην πρόταση της Κομισιόν θα είναι διαθέσιμο σε κάθε ιδρυτή που θεωρεί ότι ταιριάζει στο επιχειρηματικό του μοντέλο.

Αυτό ακριβώς αποτελεί και ένα από τα σημεία που συζητούνται αυτή την περίοδο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: κατά τη νομοθετική επεξεργασία έχουν κατατεθεί προτάσεις που θα περιόριζαν την επιλεξιμότητα περισσότερο προς startups και συγκεκριμένες κατηγορίες επιχειρήσεων. Συνεπώς, το τελικό πεδίο εφαρμογής δεν έχει ακόμη κλειδώσει.

Δεν είναι μόνο θέμα ίδρυσης εταιρείας

Αν το 28ο καθεστώς περιοριζόταν σε ένα γρήγορο online registration, θα ήταν απλώς μια ενδιαφέρουσα διοικητική μεταρρύθμιση.

Η φιλοδοξία του είναι μεγαλύτερη.

Το EU Inc. προβλέπει κοινότερους κανόνες για ζητήματα όπως η εταιρική διακυβέρνηση, οι αυξήσεις κεφαλαίου, οι μεταβιβάσεις μετοχών και η χρηματοδότηση. Προβλέπει επίσης απλουστευμένες διαδικασίες εκκαθάρισης και ψηφιακές διαδικασίες αφερεγγυότητας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και το προτεινόμενο κοινό προαιρετικό σύστημα stock options για εργαζομένους, με αναβαλλόμενη φορολόγηση. Πρόκειται για εργαλείο ιδιαίτερα σημαντικό για startups και αναπτυσσόμενες εταιρείες που ανταγωνίζονται για στελέχη αλλά δεν μπορούν πάντα να προσφέρουν τις αμοιβές μεγάλων πολυεθνικών.

Παράλληλα, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι το EU Inc. δεν καταργεί την εθνική εργατική και κοινωνική νομοθεσία. Οι σχετικοί κανόνες και οι δικλίδες προστασίας του κράτους στο οποίο είναι εγγεγραμμένη η εταιρεία εξακολουθούν να εφαρμόζονται.

Τι μπορεί να σημαίνει για μια ελληνική επιχείρηση

Εδώ βρίσκεται το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του 28ου καθεστώτος για την Ελλάδα.

Για μια ελληνική startup, μια μικρομεσαία επιχείρηση ή μια εξαγωγική εταιρεία που βλέπει την Ευρώπη ως επόμενο στάδιο ανάπτυξης, ένα πραγματικά λειτουργικό EU Inc. θα μπορούσε να μειώσει ένα μέρος του διοικητικού και νομικού κόστους της διασυνοριακής επέκτασης.

Η επιχείρηση δεν θα αποκτά βέβαια ένα «μαγικό διαβατήριο» που καταργεί κάθε εθνικό κανόνα. ΦΠΑ, εργατική νομοθεσία, κοινωνική ασφάλιση και άλλες υποχρεώσεις εξακολουθούν να συνδέονται με εθνικούς και ευρωπαϊκούς κανόνες.

Αυτό που επιχειρεί να δημιουργήσει η ΕΕ είναι μια κοινή εταιρική βάση, ώστε η ανάπτυξη σε άλλη χώρα της ενιαίας αγοράς να μην απαιτεί κάθε φορά την αντιμετώπιση ενός εντελώς διαφορετικού εταιρικού συστήματος.

Και για μια μικρότερη ελληνική επιχείρηση αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ ό,τι για έναν πολυεθνικό όμιλο. Η μεγάλη εταιρεία διαθέτει ήδη νομικά τμήματα, φορολογικούς συμβούλους και θυγατρικές σε πολλές χώρες. Για μια ΜμΕ, το ίδιο κόστος μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματικό εμπόδιο στην εξωστρέφεια.

Το φορολογικό κομμάτι παραμένει το μεγάλο στοίχημα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ανοίξει παράλληλα τη συζήτηση για ένα 28ο φορολογικό καθεστώς, ώστε η προσπάθεια ενοποίησης να μην περιοριστεί μόνο στο εταιρικό δίκαιο.

Τον Ιούλιο του 2026, το Κοινοβούλιο ενέκρινε σχετικό ψήφισμα με 366 ψήφους υπέρ, 192 κατά και 39 αποχές, ζητώντας μια φιλόδοξη προσέγγιση και στο φορολογικό σκέλος, ιδιαίτερα για ΜμΕ, small mid-caps και καινοτόμες επιχειρήσεις που θέλουν να αναπτυχθούν διασυνοριακά.

Πρόκειται όμως για ξεχωριστό και πολιτικά δυσκολότερο κεφάλαιο. Άρα δεν πρέπει να συγχέεται το προτεινόμενο EU Inc. εταιρικό καθεστώς με μια πλήρως ενοποιημένη ευρωπαϊκή φορολογία επιχειρήσεων, η οποία σήμερα δεν υπάρχει.

Πότε ξεκινά το 28ο καθεστώς;

Εδώ χρειάζεται η μεγαλύτερη προσοχή.

Παρότι στην αγορά έχει αρχίσει να κυκλοφορεί η 1η Ιανουαρίου 2027 ως ημερομηνία έναρξης, μέχρι τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 δεν προκύπτει από τα επίσημα ευρωπαϊκά έγγραφα ότι το 28ο καθεστώς θα τεθεί σε εφαρμογή τότε.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε τη νομοθετική πρόταση στις 18 Μαρτίου και η διαδικασία 2026/0074(COD) βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Το Συμβούλιο συνέχιζε μέσα στο καλοκαίρι τις διαπραγματεύσεις για βασικά στοιχεία του σχεδίου, ενώ στο Κοινοβούλιο εξακολουθούν να συζητούνται σημαντικές αλλαγές.

Το σχέδιο προβλέπει εφαρμογή των βασικών διατάξεων 12 μήνες μετά την έναρξη ισχύος του τελικού Κανονισμού. Επομένως, η πραγματική ημερομηνία κατά την οποία μια ελληνική επιχείρηση θα μπορεί να δημιουργήσει EU Inc. εξαρτάται από την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής νομοθετικής διαδικασίας.

Το πραγματικό στοίχημα: να γίνει η ενιαία αγορά πραγματικά ενιαία

Το 28ο καθεστώς δεν είναι απλώς μια προσπάθεια να ιδρύεται μια εταιρεία φθηνότερα και γρηγορότερα.

Ακουμπά ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης: η ΕΕ έχει δημιουργήσει μια τεράστια ενιαία αγορά, αλλά για πολλές επιχειρήσεις εξακολουθεί να μοιάζει περισσότερο με 27 αγορές που βρίσκονται η μία δίπλα στην άλλη.

Το EU Inc. επιχειρεί να αλλάξει αυτή τη λογική.

Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα όσες έχουν εξαγωγικές φιλοδοξίες, το ενδιαφέρον είναι προφανές. Εάν το τελικό καθεστώς παραμείνει αρκετά φιλόδοξο, η μετάβαση από την ελληνική αγορά προς την ευρωπαϊκή θα μπορούσε να γίνει λιγότερο περίπλοκη, φθηνότερη και ταχύτερη.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά το μεγαλύτερο τεστ του 28ου καθεστώτος: όχι αν μια εταιρεία θα μπορεί πράγματι να ιδρυθεί σε 48 ώρες, αλλά αν μια μικρή επιχείρηση από την Ελλάδα θα μπορεί να αντιμετωπίζει την Ευρώπη ως μία αγορά και όχι ως άλλες 26.