Hellenism in Action και SAPJH ενώνουν δυνάμεις, επιχειρώντας να μετατρέψουν τη σχέση των νέων Ελλήνων του εξωτερικού με την Ελλάδα από έναν συναισθηματικό δεσμό σε ενεργό δίκτυο γνώσης, συνεργασίας και επαγγελματικών ευκαιριών.

Για πολλά χρόνια, η συζήτηση γύρω από τους Έλληνες που έφυγαν στο εξωτερικό είχε σχεδόν μία μόνο λέξη στο επίκεντρο: επιστροφή.

Πότε θα γυρίσουν; Τι πρέπει να αλλάξει στην Ελλάδα για να επιστρέψουν; Πώς μπορεί να αντιστραφεί το brain drain που σημάδεψε τα χρόνια της οικονομικής κρίσης;

Σήμερα, όμως, η συζήτηση γίνεται πιο σύνθετη – και ίσως πιο ενδιαφέρουσα. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι μόνο να επιστρέψει στην Ελλάδα το ανθρώπινο κεφάλαιο που βρίσκεται στο εξωτερικό. Είναι να μη χαθεί ποτέ η σύνδεσή του με τη χώρα.

Σε αυτή ακριβώς τη λογική κινείται η νέα συνεργασία του Σωματείου «Ελληνισμός Εν Δράσει» – Hellenism in Action, γνωστού μέσα από την πρωτοβουλία BrainReGain, με τη Société Académique et Professionnelle de la Jeunesse Hellénique en France (SAPJH).

Οι δύο φορείς υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας με στόχο τη δημιουργία ενός σταθερού διαύλου ανάμεσα στην Ελλάδα και τους νέους Έλληνες που σπουδάζουν και εργάζονται στη Γαλλία.

Μια νέα ελληνική διασπορά με υψηλό ανθρώπινο κεφάλαιο

Η SAPJH είναι ένα ιδιαίτερα νέο εγχείρημα. Ιδρύθηκε μόλις το 2026 στο Παρίσι ως μη κερδοσκοπική ένωση της ελληνικής νεολαίας της διασποράς και δημιουργήθηκε από μεταπτυχιακούς και διδακτορικούς φοιτητές, αλλά και νέους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στη Γαλλία.

Στόχος της είναι η ανάπτυξη ενός οργανωμένου ακαδημαϊκού και επαγγελματικού δικτύου για τους νέους Έλληνες ηλικίας 18 έως 35 ετών που βρίσκονται στη χώρα. Συνέδρια, workshops, mentoring, networking και σύνδεση με επαγγελματίες, ερευνητές και ακαδημαϊκούς αποτελούν μέρος της δραστηριότητάς της.

Και εδώ ακριβώς αποκτά ενδιαφέρον η συνεργασία με το Hellenism in Action.

Γιατί το ελληνικό ανθρώπινο κεφάλαιο στο εξωτερικό δεν αποτελεί μόνο μια «δεξαμενή ανθρώπων που μπορεί κάποτε να επιστρέψουν». Αποτελεί ήδη ένα διεθνές δίκτυο γνώσης, επαγγελματικών επαφών, τεχνογνωσίας και πρόσβασης σε ξένες αγορές.

Από το «να γυρίσουν» στο «να παραμείνουν συνδεδεμένοι»

Το BrainReGain ξεκίνησε με βασικό στόχο την αντιστροφή του brain drain και τη σύνδεση Ελλήνων επαγγελματιών του εξωτερικού με ευκαιρίες στην Ελλάδα. Σήμερα η φιλοσοφία του διευρύνεται.

Στο ετήσιο συνέδριό του τον Μάιο του 2026 παρουσιάστηκε ένα νέο μοντέλο 360° σύνδεσης της Ελλάδας με το παγκόσμιο ελληνικό ταλέντο, στο οποίο συμμετέχουν επιχειρήσεις, Πολιτεία, ακαδημαϊκή κοινότητα, διασπορά και νέα γενιά.

Αυτό αλλάζει ουσιαστικά την οπτική.

Ένας Έλληνας μηχανικός στο Παρίσι, ένας ερευνητής στη Λυών ή ένα στέλεχος γαλλικής επιχείρησης ελληνικής καταγωγής δεν χρειάζεται να έχει ήδη αποφασίσει ότι θα επιστρέψει για να δημιουργήσει αξία για την Ελλάδα.

Μπορεί να μεταφέρει τεχνογνωσία. Να δημιουργήσει επιχειρηματικές επαφές. Να συμμετάσχει σε ερευνητικές συνεργασίες. Να συνδέσει ελληνικές επιχειρήσεις με ανθρώπους και οργανισμούς στη Γαλλία. Να λειτουργήσει ως μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου διεθνούς ελληνικού δικτύου.

Και κάποια στιγμή, εφόσον υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες, μπορεί πράγματι να επιστρέψει.

Η Γαλλία δεν είναι τυχαία επιλογή

Η οικονομική διάσταση της συγκεκριμένης γέφυρας έχει επίσης ενδιαφέρον.

Η Γαλλία ήταν το 2025 ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Ελλάδας. Οι ελληνικές εξαγωγές προς τη γαλλική αγορά ανήλθαν περίπου στα 1,55 δισ. ευρώ, από 1,47 δισ. ευρώ το 2024, ενώ οι ελληνικές εισαγωγές από τη Γαλλία ξεπέρασαν τα 4 δισ. ευρώ.

Η ανάπτυξη, επομένως, ενός δικτύου νέων Ελλήνων επιστημόνων και επαγγελματιών μέσα σε μια τόσο σημαντική ευρωπαϊκή αγορά μπορεί να αποκτήσει σημασία πολύ πέρα από τη διατήρηση των δεσμών της διασποράς με την πατρίδα.

Μπορεί να δημιουργήσει ανθρώπινες γέφυρες οικονομικής εξωστρέφειας.

Τι χρειάζεται πραγματικά για να επιστρέψει κάποιος;

Η επιστροφή, βέβαια, παραμένει μέρος της εξίσωσης.

Και τα δεδομένα δείχνουν ότι η απόφαση είναι πολύ πιο σύνθετη από ένα απλό «θέλω να γυρίσω».

Το BrainReGain πραγματοποιεί για τρίτη φορά το 2026 την έρευνα «Θα Επέστρεφα Αν…», εξετάζοντας ακριβώς τις επαγγελματικές, οικονομικές, θεσμικές και κοινωνικές προϋποθέσεις που μπορούν να καταστήσουν τον επαναπατρισμό βιώσιμη επιλογή.

Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία της ίδιας της πρωτοβουλίας, περισσότεροι από 125 επαγγελματίες υψηλής εξειδίκευσης επέστρεψαν στην Ελλάδα μέσω του προγράμματος mentoring μόνο κατά τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις έχουν συμβάλει στην επιστροφή εκατοντάδων ακόμη.

Αυτό δείχνει και κάτι σημαντικό: το brain regain δεν επιτυγχάνεται με εκκλήσεις επιστροφής. Χρειάζεται πραγματικές επαγγελματικές ευκαιρίες και ένα περιβάλλον στο οποίο η επιστροφή να αποτελεί ανταγωνιστική επιλογή.

Το επόμενο κεφάλαιο μπορεί να λέγεται brain circulation

Η συνεργασία Hellenism in Action–SAPJH έχει επομένως ενδιαφέρον επειδή ξεκινά τη σχέση αυτή πολύ νωρίτερα.

Όχι όταν κάποιος Έλληνας του εξωτερικού αποφασίσει να αγοράσει το εισιτήριο της επιστροφής, αλλά όσο ακόμη χτίζει την ακαδημαϊκή και επαγγελματική του πορεία εκτός Ελλάδας.

Και αυτή ίσως είναι μια πιο σύγχρονη απάντηση στο brain drain.

Σε μια οικονομία που θέλει να γίνει περισσότερο εξωστρεφής, η χώρα δεν χρειάζεται μόνο να φέρει πίσω τους ανθρώπους της. Χρειάζεται να μπορεί να αξιοποιεί τη γνώση, τα δίκτυα και τις εμπειρίες τους όπου κι αν βρίσκονται.