Έλλειμμα 510.000 βαρελιών ημερησίως αναμένεται στο δ’ τρίμηνο – Οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή ανακατευθύνουν τις εμπορικές ροές προς Ασία, ΗΠΑ, Καναδά και Νιγηρία

Η ευρωπαϊκή αγορά αεροπορικών καυσίμων βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σημαντική αναδιάταξη των διεθνών εμπορικών ροών, καθώς οι διαταραχές στις παραδοσιακές προμήθειες από τη Μέση Ανατολή αναγκάζουν την Ευρώπη να αναζητήσει jet fuel από ολοένα πιο μακρινούς προμηθευτές.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Energy Aspects, η Ευρώπη αναμένεται να εμφανίσει στο τέταρτο τρίμηνο του 2026 έλλειμμα jet fuel περίπου 510.000 βαρελιών ημερησίως. Την ίδια περίοδο, οι ΗΠΑ προβλέπεται να παρουσιάσουν πλεόνασμα 18.000 βαρελιών ημερησίως και η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού πλεόνασμα 419.000 βαρελιών ημερησίως.

Η ανισορροπία αυτή δημιουργεί ένα νέο διεθνές εμπορικό μοτίβο: οι περιοχές με διαθέσιμη παραγωγή και πλεονάζουσες ποσότητες αποκτούν μεγαλύτερο ρόλο στην τροφοδοσία της ευρωπαϊκής αγοράς.

Η Νότια Κορέα μπαίνει δυναμικά στην ευρωπαϊκή αγορά

Η μεγαλύτερη αλλαγή καταγράφεται στη Νότια Κορέα.

Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, οι ευρωπαϊκές εισαγωγές νοτιοκορεατικού jet fuel έχουν φτάσει μέχρι στιγμής τον Σεπτέμβριο περίπου τα 129.000 βαρέλια ημερησίως, το υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2022. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφουν και τα στοιχεία του LSEG.

Η αύξηση δεν είναι τυχαία. Η παραγωγή jet fuel της Νότιας Κορέας έφτασε τον Ιούλιο σχεδόν τα 13,89 εκατ. βαρέλια, σημειώνοντας υψηλό επταετίας, καθώς τα κορεατικά διυλιστήρια αύξησαν σημαντικά την επεξεργασία αργού πετρελαίου. Οι ποσότητες αργού που επεξεργάστηκαν έφτασαν περίπου τα 2,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως, αυξημένες κατά 16% σε σχέση με τον Ιούνιο.

Έτσι, η Νότια Κορέα βρίσκεται σε θέση να αξιοποιήσει ένα κενό που δημιουργείται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Από τη Μέση Ανατολή σε Ασία, Αμερική και Αφρική

Μέχρι την έναρξη των σοβαρών διαταραχών στις προμήθειες της Μέσης Ανατολής, η περιοχή κάλυπτε περίπου το ήμισυ των ευρωπαϊκών εισαγωγών jet fuel.

Η αλλαγή των συνθηκών ανάγκασε τους Ευρωπαίους αγοραστές να διαφοροποιήσουν γρήγορα τις πηγές τους. Η Ευρώπη έχει αυξήσει τις εισαγωγές από τις ΗΠΑ, τον Καναδά και τη Νιγηρία, ενώ πλέον σημαντικές ποσότητες καταφθάνουν και από τη Νότια Κορέα.

Η Νιγηρία αποτελεί ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας γεωγραφίας. Το μεγάλο διυλιστήριο Dangote εξήγαγε περίπου 80.000 βαρέλια jet fuel ημερησίως προς την Ευρώπη κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, καλύπτοντας σύμφωνα με το Reuters περίπου το 13% του τότε ελλείμματος και αναδεικνυόμενο σε έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές της ευρωπαϊκής αγοράς.

Τα χαμηλά αποθέματα αυξάνουν την πίεση

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο λόγω των περιορισμένων ευρωπαϊκών αποθεμάτων.

Στον κόμβο Amsterdam–Rotterdam–Antwerp (ARA), έναν από τους σημαντικότερους κόμβους διύλισης, εμπορίας και αποθήκευσης καυσίμων στην Ευρώπη, τα αποθέματα jet fuel υποχώρησαν την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων επτά ετών.

Ήδη από το καλοκαίρι, τα ευρωπαϊκά αποθέματα αντιστοιχούσαν σε λιγότερο από 30 ημέρες ζήτησης, γεγονός που καθιστούσε την περιοχή ιδιαίτερα ευάλωτη σε νέες διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Το arbitrage ξαναγράφει τις εμπορικές διαδρομές

Πίσω από τη μετατόπιση των φορτίων βρίσκεται και ένας κλασικός μηχανισμός του διεθνούς εμπορίου: η διαφορά τιμών μεταξύ αγορών.

Καθώς οι ευρωπαϊκές τιμές ενισχύονται σε σχέση με τις αντίστοιχες ασιατικές, διευρύνεται το περιθώριο που μπορεί να καλύψει το κόστος μεταφοράς ενός φορτίου από την Ασία προς την Ευρώπη και παράλληλα να αφήσει κέρδος στον προμηθευτή. Αυτό καθιστά οικονομικά ελκυστικό για τα ασιατικά διυλιστήρια να κατευθύνουν περισσότερες ποσότητες προς την ευρωπαϊκή αγορά.

Η Ασία λειτουργούσε και στο παρελθόν ως ευέλικτη πηγή προμήθειας για την Ευρώπη όταν οι σχετικές τιμές ευνοούσαν τέτοιες συναλλαγές. Αυτή τη φορά, όμως, η ένταση του ευρωπαϊκού ελλείμματος και τα χαμηλά αποθέματα ενισχύουν σημαντικά αυτή τη λειτουργία.

Ένα νέο μάθημα για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες

Η περίπτωση του jet fuel δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η γεωγραφία ενός διεθνούς εμπορεύματος.

Μια διαταραχή στη Μέση Ανατολή δημιουργεί έλλειμμα στην Ευρώπη. Το έλλειμμα αυξάνει τις σχετικές τιμές. Οι υψηλότερες τιμές δημιουργούν εμπορικό περιθώριο για μακρινότερους παραγωγούς. Και μέσα σε λίγους μήνες, φορτία από Νότια Κορέα, ΗΠΑ, Καναδά και Νιγηρία αρχίζουν να καλύπτουν μέρος του κενού.

Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα ξεπερνά την αγορά των αεροπορικών καυσίμων: σε περιόδους διαταραχής των εφοδιαστικών αλυσίδων, η απόσταση από την αγορά μπορεί να γίνει λιγότερο σημαντική από τη διαθεσιμότητα, την τιμή και την ταχύτητα προσαρμογής του προμηθευτή.

Και αυτή τη στιγμή, στον παγκόσμιο χάρτη του jet fuel, η Ευρώπη ψάχνει νέες πηγές προμήθειας — και η Νότια Κορέα βρίσκεται όλο και πιο ψηλά στη λίστα.